ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಚೀನಾ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿದೆ. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಚೀನಾದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಚೀನಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಶಾಲಾ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಭೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ, ವಿಶೇಷ ಕ್ರೀಡಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೋಚಿಂಗ್, ಕ್ರೀಡಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯೋಜನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ. ಭಾರತವು ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತನ್ನದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯ. ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲೂ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭೆ ಇರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿ, ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶಾಲೆಗಳು ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬೇಕು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ತನ್ನ grassroots sports ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು Khelo India ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಫೆಡರೇಷನ್ಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ₹36,441 ಕೋಟಿಯ 2026–27ರಿಂದ 2030–31ರವರೆಗಿನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಶಾಲಾ ಮೈದಾನದಿಂದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇರಬೇಕು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತಿಭೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ತರಬೇತಿ, ಉಪಕರಣ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತರೆ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪಯಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕೋಚ್ಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವನ್ನು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಉತ್ತಮ ಕೋಚ್ ಅಗತ್ಯ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ತರಬೇತಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಬೇಕು. 2026ರಲ್ಲಿ ನೀರಜ್ ಚೋಪ್ರಾ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಲೇಲ ಗೋಪಿಚಂದ್ ಸೇರಿ Indian School of Coaching Excellence ಆರಂಭಿಸಿರುವುದು ದೇಶೀಯ ಕೋಚಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಚೀನಾದಿಂದ ಭಾರತ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠವೆಂದರೆ ಕ್ರೀಡಾ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವ. ಇಂದಿನ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ biomechanics, nutrition, recovery, injury prevention, psychology ಮತ್ತು performance analysis ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಭಾರತ ಈಗಾಗಲೇ Khelo India ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ sports science ಮತ್ತು technologyಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯ ಮರೆಯಬಾರದು.
ಚೀನಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಕಲು ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಪರಿಸರ ವಿಭಿನ್ನ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಚೀನಾದ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಅಲ್ಲ; ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಸ್ವಂತ ಮಾದರಿ.
ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸಿಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಈಜು, ಕುಸ್ತಿ, ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ಶೂಟಿಂಗ್, ಆರ್ಚರಿ, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್, ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.
ಒಂದು ದೇಶ ವಿಶ್ವ ಕ್ರೀಡಾ ಶಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕೆಲವು ತಾರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಬೇಕು.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಯುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಬೇಕು. ಹೊಸ Khelo India ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಲೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೀಗ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಿಗಬೇಕು. ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪದಕಗಳು ಕೇವಲ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕ್ರೀಡಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಬರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ, ಹಳ್ಳಿ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ, ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ದೂರದ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಮುಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ತಾರೆಗಳು ಬರಬಹುದು. ಆ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರಬೇಕು.
ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೇವಲ ಪದಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವವೂ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಗಾಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಇರಬೇಕು. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚು ಪದಕಗಳಲ್ಲ; ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ರೀಡಾ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಈಗಾಗಲೇ ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದೆ. Khelo India ತನ್ನ 2036ರ ಗುರಿಯಾಗಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಟಾಪ್-10 ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು 2048ರ ವೇಳೆಗೆ ಟಾಪ್-5 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ಗುರಿ ಕೇವಲ ಮುಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲ; ಹಲವು ದಶಕಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಚೀನಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಭಾರತ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಇದೇ—ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ದಿನದಿಂದ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು, ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಸರಿಯಾದ ಕೋಚ್ಗಳ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಕನಸು ಕಾಣುವ ಯುವಕರಿಗೂ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಆ ಕನಸುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಚೀನಾದಿಂದ ಪಾಠ, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದದೇ ಆದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ—ಈ ಮೂರೂ ಒಂದಾಗಿದರೆ ವಿಶ್ವ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದು ಕೇವಲ ಕನಸಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಒಂದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು; ಅದು ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಯೋಜನೆಯಾಗಬೇಕು.
