ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಗೆಲುವಿನ ಆಚೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಕ್ರೀಡಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದ ಹೆಸರು ‘ಮಾಂಬಾ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿ’. ಈ ಪದ ಕೇಳಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ನೆನಪಾಗುವ ಹೆಸರು ಅಮೆರಿಕದ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ದಿಗ್ಗಜ ಕೋಬಿ ಬ್ರಯಂಟ್.
ಕೋಬಿ ಬ್ರಯಂಟ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ‘Black Mamba’ ಎಂಬ alter ego ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಅದರಿಂದಲೇ ‘Mamba Mentality’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಅವರ ಆಟದ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸ, ಸಿದ್ಧತೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆಟದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾಂಬಾ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿಯ ಮೊದಲ ಪಾಠವೇ ‘ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಮೀರಿಸು’ ಎಂಬುದು. ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಂತ ಇಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಿನ್ನೆಗಿಂತ ಇಂದು ಉತ್ತಮವಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಇದು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
ಕೋಬಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆಗೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನಡೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ, ತಯಾರಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಗಮನವೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. NBAಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ನಿರಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸೋಲು ಬಂದಾಗ “ನಾನು ಮುಗಿದಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಇದರಿಂದ ನಾನು ಏನು ಕಲಿಯಬಹುದು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವವೇ ಮಾಂಬಾ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಕೋಬಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞ ಜಾರ್ಜ್ ಮಮ್ಫೋರ್ಡ್ ಕೂಡ, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೋಬಿಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಮಾಂಬಾ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿ ಎಂದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಬೇಕು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಡ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಲು ತರಬೇತಿಯಷ್ಟೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾಳಜಿಯೂ ಮುಖ್ಯ. ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎಂದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಕೋಬಿಯ ಈ ಮನೋಭಾವವು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ‘Mamba Mentality’ಯನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ತಾರೆ ಜಿಯಾನಿಸ್ ಆಂಟೆಟೊಕೌನ್ಂಪೊ ಕೂಡ ಕೋಬಿಯಿಂದ ಪರಿಶ್ರಮ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ಭಾರತದ ಯುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೂ ಈ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಗಿರಲಿ, ಈಜು, ಕುಸ್ತಿ, ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಟೆನಿಸ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿರಲಿ, ಪ್ರತಿಭೆ ಆರಂಭವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ, ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಹಂಬಲ ಅಗತ್ಯ.
ಒಬ್ಬ ಯುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಇಂದು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ನಾಳೆ ತನ್ನ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸೇರಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಮಾಂಬಾ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿಯ ಮೂಲಭಾವ.
ಕೋಬಿ ಬ್ರಯಂಟ್ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಕೇವಲ ಅವರು ಗೆದ್ದ ಐದು NBA ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ಗಳು, ಎರಡು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೀವನದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಉಳಿದಿದೆ.
ಕೊನೆಗೆ, ಮಾಂಬಾ ಮೆಂಟಾಲಿಟಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಅಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಸೋಲಿನಿಂದ ಕುಗ್ಗದೆ, ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡದೆ, ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು. ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಎದುರಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲ—ನಿನ್ನೆ ಇದ್ದ ತನ್ನದೇ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ.
