ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ರೀಡಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುವ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಚಿತ್ರಣ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕುಸ್ತಿ ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬಲ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು, ತಾಳ್ಮೆ, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ದೃಢತೆ ಅಡಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿಗೂ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಖಾಡದತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡಗಳು ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಜಾತ್ರೆ, ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನೋಡಲು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರವವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕುಸ್ತಿ ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಯ ಈ ಪರಂಪರೆ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವವೇ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ಆಧುನಿಕ ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೇಗದ ತರಬೇತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಂತ್ರ, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಚುರುಕುತನ ಹಾಗೂ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿನ ಜೀವನ ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸ, ಸಮಯಪಾಲನೆ, ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತುದಾರರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ—allವೂ ಅವರ ದಿನಚರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗದೇ ಸೋಲನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸುವ ಮನೋಭಾವವೇ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿನ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ.
ಕುಸ್ತಿ ದೈಹಿಕ ಬಲದ ಕ್ರೀಡೆಯಾದರೂ, ಗೆಲುವು ಕೇವಲ ಬಲದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎದುರಾಳಿಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರ ಬಳಸುವುದು, ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಆಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಕುಸ್ತಿ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಸುವ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗೆಲುವಿನ ನಂತರವೂ ವಿನಯದಿಂದ ಇರುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಕ್ರೀಡೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವಾಗಿದೆ.
ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಇಂದು ಯುವ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ವಯೋಮಾನದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅನುಭವ ಸಿಕ್ಕರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಅಗತ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಅನುಭವಿ ತರಬೇತುದಾರರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಭೆ ಇರುವ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಸಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಷಕರ ಪಾತ್ರವೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಿಗುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗೆಲುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸೋಲಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಕುಸ್ತಿ ಕಠಿಣ ಕ್ರೀಡೆಯಾದರೂ, ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಯುವಕರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಸ್ತಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಂತೆ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸಿಗಬೇಕು. ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುವ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಸಾಧನೆ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾದಾಗ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಈ ಕ್ರೀಡೆಯತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಬಹುದು. ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪದಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡದೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಶಿಸ್ತು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಕುಸ್ತಿಯ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಗೆಲುವಿನ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಪಯಣ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸ, ಅನೇಕ ಸೋಲುಗಳು, ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರಿಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬ ಕುಸ್ತಿಪಟುವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕುಸ್ತಿ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಯ ಬೇರುಗಳು ಆಳವಾಗಿವೆ. ಹಳೆಯ ಅಖಾಡಗಳ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಪಯಣ ಇಂದು ಆಧುನಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ವೇದಿಕೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಅವಕಾಶ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಖಾಡಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಮಣ್ಣಿನ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೋರಾಟವೂ ಕೇವಲ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ; ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಯಣ. ಇದೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಸ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಶಾಶ್ವತ ಪರಂಪರೆ.
