ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, "ಜನರು ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ತಪ್ಪು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಿಂದ ಉತ್ತರದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳವರೆಗಿನ ನೇಪಾಳದಂತಹ ದೇಶಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಕೇವಲ 200 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿದಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು, ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಮಿ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ ಕಣಿವೆಗಳ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಜಲಾವೃತ ಅವಶೇಷಗಳು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಗೂ ಫಲವತ್ತಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಯಾವ ಜಾಗವು ಮಾನವನ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೋ, ಅದೇ ಜಾಗವು ಪರ್ವತಗಳ ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಹರಿದುಹೋಗುವ ಮುಖ್ಯ ಹಾದಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಬಹುತೇಕ ರಸ್ತೆಗಳು ನದಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ರಸ್ತೆ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದೇ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಗಡಿ ದಾಟುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಹ ನದಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಇಂತಹ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ನೇಪಾಳದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ (Hydropower) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಕಡಿದಾದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲೇ ಈ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, 2021ರ ಭಾರತದ ಚಮೋಲಿ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳು ಕುಸಿದಾಗ ಅದು ಕಣಿವೆಯ ಕಿರಿದಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಮಣ್ಣಿನ ಧಾರೆ (Debris Flow) ಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳು ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಜನರನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇಡುವುದು, ಮುಂಚೂಣಿಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (Early Warning Systems) ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸದ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಏಕೈಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
#HimalayanDisaster #NepalFlood #DebrisFlow #MountainGeography #HydropowerRisks #ClimateChangeHimalayas #GeologyFacts #Namnews #EarlyWarningSystem #LandslideRisk #HimalayanValleys #DisasterManagement #GeographyMatters
